Dersin Tanımı

Ekonomik ilişkileri ampirik olarak doğrulama ihtiyacı ekonomik analizin vazgeçilemez temellerinden biri haline geldikçe, ekonometrik teknikler ekonomik uygulamaların farklı alanlarında gittikçe artan oranda kullanılmaktadır. Ekonomistler ekonomik olguların bulgulayıcı bir analizini yapma ve ekonomik değişkenler hakkında öngörüde bulunmaya ihtiyaç duyduklarında, ekonomik değişkenler arasındaki ilişkilerin betimsel bilgisi yetersiz kalmaktadır. Ekonometrik teknikleri tanımak ve pratik ekonometrik uygulamalarda ustalaşmak profesyonel ekonomistler için vazgeçilemez bir ihtiyaçtır. Bu derste öğrenciler bazı temel ekonometrik modelleme tekniklerinin formulasyonu, tahmini, yorumlanması ve uygulanmasında ekonomik akıl yürütmeyi uygulamayı öğreneceklerdir. Aynı zamanda ekonometrik modellerin spesifikasyonu, tahmini, değerlendirilmesi ve öngörülerin elde edilmesi konularında pratikte karşılan sorunlarda incelenecektir.

Dersin Amacı

· Öğrencilerin ekonometrinin, metodolojisi, uygulamaları ve sınırlamalarını anlamalarını sağlamak;

· Klasik doğrusal regresyon modelinin temel varsayımlarını anlatmak ve regresyon analizinde sıradan en küçük kareler yöntemi ile maksimum olabilirlik yöntemlerini ayırt etmelerini sağlamak;

· Regresyon analizi için uygun programları uygulayabilmek, sonuçları yorumlayabilmek, ve uygun istatistiki analiz ve öngörüleri yapabilmek;

· Modelin yapısal istikrarlılığı ve fonksiyonel formu hakkında testler yapabilmek;

· Çoklu bağlantı, mikro çokluk, değişken varyans ve otokorelasyon gibi sorunları belirleyebilmek ve düzeltebilmek, ve kukla değişkenlerin kullanılmasının sebeplerini hem bağımlı hem de bağımsız değişkenler açısından anlatmak;

· Eşanlı denklem modellerinde spesifikasyon hatası kavramını ve bunun sonuçlarını açıklamak, bir sistemdeki denklemin belirlenmesi için gerekli sıra ve rank koşullarını ortaya koymak, ve iki aşamalı en küçük kareler yöntemini tanıtmak ve uygun problemlere uygulamak;

· Otoregressif ve dağıtılmış gecikmeler modellerinin uygulamalarını incelemek ve bu tür modelleri tahmin etmek için gerekli programları uygulamayı bilmek;

· Vektör otoregressif ve koentegrasyon modellerini ve uygun olduğu durumları tanıtmak,bu modellerin tahmin yöntemlerini göstermek, ve gerekli programların kullanım becerisini kazandırmak;

Gerekli Materyal

Ertek, Tümay, 1996, Ekonometriye Giriş, 2. Baskı, Beta, İstanbul.

Öğrencilerin çeşitli ödev ve projeleri tamamlayabilmeleri için ekonometrik analize yönelik bir bilgisayar programını bilmeleri gerekmektedir. Bu maçla EViews, SPSS ve R paket programları Üniversitemiz bilgisayar laboratuarlarında kullanıma hazır bulunmaktadır. Programların kullanımı konusunda temel bilgiler dersler sırasında verilecektir.

Genel Ders Politikaları

1. Öğrencilerin akademik dürüstlük konusundaki Üniversite Yönetmeliğini bilmesi ve buna uyması beklenir. Akademik dürüstlüğe uymayan her türlü kopya çekme ve benzeri davranışlar yasak olup hoşgörüyle karşılanmayacaktır. Yönetmeliğe aykırı olan bu tür davranışlar Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Öğrenci yönetmeliğinin ilgili maddeleri uyarınca cezalandırılacaktır.

2. Sınavlarda koya yapan örenciler o sınavdan başarısız olmuş sayılırlar ve F3 notu alırlar.

3. Önceden planlanmış, saati ve zamanı öğrenciye yeterli bir zaman önce duyurulmuş olan bir sınava katılmayan bir öğrenciye Üniversite Öğrenci Yönetmeliği geçerli bir mazeretinden dolayı bir hak tanımadığı sürece hiçbir şekilde mazeret sınavı hakkı verilmez. Öğrencinin geçerli bir mazereti olup olmadığına ve sınav hakkı verilip verilmeyeceğine Fakülte Yönetim Kurulu karar verir. Öğrencinin bu şekilde katılmadığı bir sınavdan alacağı not F2’dir.

4. Öğrenciler kendilerine verilen ödev ve/ya proje raporlarını belirtilen gün ve saatte teslim etmek zorundadırlar. Mazereti ne olursa olsun geç ödev ve/ya proje raporu kabul edilmeyecektir. Nasıl ki bir sınavda bazı öğrencilere diğerlerinden daha fazla süre vermek adaletsiz ve kabul edilemez ise geç kabul edilen bir ödev ve/ya proje raporu bazı öğrencilere ekstra süre anlamına gelir bu nedenle de adaletsizdir ve kabul edilmez.

5. Öğrencilerin verilen konuları okumuş olarak derse katılmaları beklenir.

6. Öğrenciler ders sırasında herhangi bir zamanda soru sorabilirler. Eğer ders sırasında soru sormaktan rahatsızlık duyuyorsanız, sorunuzu bir kağıda yazarak kürsü üzerine bırakabilirsiniz veya herhangi bir zamanda bana verebilirsiniz.

7. Ders materyalinde bulunan yada dersler sırasında anlatılan her konuyla ilgili sorular, ödevlerde, ara sınavlarda, finallerde ve bütünlemelerde hilesiz bir oyun olarak görülmelidir.

Ders Yükümlülüğü

Zorunlu ders yükümlülüğü deste işlenen konuları, alıştırmaları, ödev ve/veya bir projeyi içerir. Bilgisayar programı ile ilgili alıştırmaların yapılması da öğrencilerin yükümlülüğü içerisindedir.

Bu dersi alan öğrencilerin temel matematik bilgisine sahip olmaları gerekir.

Değerlendirme ve Notlar

Öğrencinin bu dersten alacağı nihai ders geçme notu aşağıda belirtilen sınavlardan notlara göre tayin edilecektir.

Ara sınav: Bu dersten yalnızca bir ara sınav yapılacaktır. Ara sınavın başarı notuna etkisi %40’tır.

Final sınavı: Her zaman olduğu gibi ders geçme notunun %60’ını oluşturan bir final sınavı olacaktır. Final sınavı kümülatiftir.

Devam

Kişisel olarak, benim derslerime katılıp katılmamanız beni hiç ilgilendirmez. Ancak bu dersten başarılı olmak için derslerin %70’ine devam etmeniz zorunludur. Eğer derse katılmayacaksanız benden izin istemeyeniz. Üniversitemiz Öğrenci Yönetmeliğine göre öğretim üyesinin öğrenciye izin verme yetkisi yoktur. Katılmadığınız derslerde yok yazılırsınız. Ayrıca hastalık vs. gibi nedenlerle katılmadığınız dersler %70 devam zorunluluğunu azaltmaz. Derse katılmamış olsanız dahi derste işlenen konulardan bu konular ders materyalinde olmasa dahi sorumlusunuz. Derse katılmamış olmanız ders yükümlülüğünüzü yerine getirmemiş veya teslim etmeniz gereken ödev ve/ya proje raporlarını teslim etmemiş olmanız için bir mazeret olarak kabul edilmeyecektir.

Ders Planı

Not: Bu ders planında ders akışına göre küçük değişiklikler yapılabilir. Eğer bazı küçük değişikliklerin yapılması gerekirse bu öğrencilere önceden duyurulacak ve bu değişikliğe uymaları istenecektir.

Hafta	Konu	Süre
Hafta 1	Giriş	3 saat
	1. Ekonometrinin Konusu
	2. Ekonometrinin Tarihçesi

Hafta 2	Temel İstatistik Kuralları	3 saat
	1. İstatistikte Kullanılan Bazı İşaretler
	2. Dağılımlarla İlgili Bazı Ölçümler
	3. Teorik Dağılımlar
	4. Hipotez Testi

Hafta 3	İktisadi Teorinin Matematiksel Bir Kalıba Oturtulması	3 saat

Hafta 4	Klasik Doğrusal Regresyon Modeli—Tek Değişkenli Model	3 saat
	1. En Küçük Kareler Yöntemi
	2. Aralıklı Tahminler ve Hipotez Testleri
	3. Korelasyon
	4. Spearman Sıra Korelasyon

Hafta 5, 6	Klasik Doğrusal Regresyon Modeli—Çok Değişkenli Model	6 saat
	1. Parametrelerin Tahmini
	2. Çoklu Korelasyon
	3. Aralıklı Tahminler ve Hipotez Testleri
	4. Ortalamadan Sapmalar Yoluyla Tahmin

Hafta 7, 8, 9	Klasik Doğrusal Regresyon Modelinden Sapmalar	9 saat
	1. Çoklu Doğrusal Bağlantı
	2. Değişen Varyans
	3. Otokorelasyon
	4. Spesifikasyon Hataları

Hafta 10, 11	Doğrusal Regresyon ile İlgili Diğer Bazı Konular	6 saat
	1. İki-Değerli Açıklayıcı Değişkenler
	2. İki-Değerli Açıklanan Değişken
	3. Gruplandırılmış Verilerle Regresyon ve Korelasyon
	4. Kısmi Regresyon ve Korelasyon
	5. Gecikmeli Değişkenler

Hafta 12, 13	Birden Çok Denklemli Ekonometrik Modeller	6 saat
	1. Yapısal Modeller ve İndirgenmiş Formları
	2. Belirlenme Sorunu
	3. İki Aşamalı En Küçük Kareler Yöntemi
	4. Ekonometrik Modellerle İlgili Bazı Uygulamalar

Hafta 14, 15, 16	Modern Zaman Serisi Analizine Bir Giriş	9 saat
	1. Bazı Temel Kavramlar ve Durağanlık Testleri
	2. Eş-Bütünleşme
	3. ARIMA Modelleri
	4. Güven Aralıkları
	5. Vektör Otoregressif (VAR) Modeli

Toplam Süre:		48 saat