Dersin Tanımı

İktisadi ilişkileri ampirik olarak doğrulama ihtiyacı iktisadi analizin vazgeçilemez temellerinden biri haline geldikçe, istatistikler teknikler iktisadi uygulamaların farklı alanlarında gittikçe artan oranda kullanılmaktadır. İktisatçılar iktisadi olguların bulgulayıcı bir analizini yapma ve iktisadi değişkenler hakkında öngörüde bulunmaya ihtiyaç duyduklarında, iktisadi değişkenler arasındaki ilişkilerin betimsel bilgisi yetersiz kalmaktadır. İstatistiksel teknikleri tanımak ve pratik istatistiksel uygulamalarda ustalaşmak profesyonel analizciler için vazgeçilemez bir ihtiyaçtır. Bu derste öğrenciler bazı temel istatistiksel analiz tekniklerini konusunda yeterli bilgi edinecekler, bu teknikleri uygulama becerisi kazanacaklar ve analiz sonuçlarının yorumlanması ve uygulanmasında ekonomik ve istatiksel akıl yürütmeyi öğreneceklerdir. Aynı zamanda istatistiksel modellerin spesifikasyonu, tahmini, değerlendirilmesi ve öngörülerin elde edilmesi konularında pratikte karşılan sorunlarda incelenecektir.

Dersin Amacı

· Öğrencilerin istatistiğin, metodolojisi, uygulamaları ve sınırlamalarını anlamalarını sağlamak;

· Olasılık teorisi konusunda istatistiksel analizin gerektirdiği yeterli bilgileri kazandırmak ve olasılık teorisinin reel dünya problemlerinin çözümünde kullanılması konusunda uygulamadan yeterli örnekler vererek uygulama becerisi kazandırmak;

· Temel sorunlar konusunda istatistiksel hipotezler kurma ve bu hipotezleri sınama becerisi kazandırmak;

· İstatistiksel araştırma için örneklem seçimi, veri elde edilmesi, düzenlenmesi ve yrorumlanması konusunda örnekler yoluyla beceri kazandırmak;

· Bir ve birden fazla değişkenin sözkonusu olduğu durumlarda uygun istatisitksel sonuç çıkarma yöntemleri konusunda temel bilgiler sağlamak;

· Değişkenler arası ilişkilerin söz konusu olduğu durumda kullanılacak teknikler konusunda uygulama becerisi kazandırmak;

· İstatisitksel analiz sonucu elde edilen bilgilerin yorumu konusunda beceri kazandırmak.

Gerekli Materyal

Başar, Alaaddin ve Erkan Oktay, 1999, Uygulamalı İstatistik I, Şafak Yaınevi, Erzurum.

Öğrencilerin çeşitli ödev ve projeleri tamamlayabilmeleri için istatisitiksel analize yönelik bir bilgisayar programını bilmeleri gerekmektedir. Bu maçla SPSS ve R paket programları Üniversitemiz bilgisayar laboratuarlarında kullanıma hazır bulunmaktadır. Programların kullanımı konusunda temel bilgiler dersler sırasında verilecektir.

Genel Ders Politikaları

1. Öğrencilerin akademik dürüstlük konusundaki Üniversite Yönetmeliğini bilmesi ve buna uyması beklenir. Akademik dürüstlüğe uymayan her türlü kopya çekme ve benzeri davranışlar yasak olup hoşgörüyle karşılanmayacaktır. Yönetmeliğe aykırı olan bu tür davranışlar Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Öğrenci yönetmeliğinin ilgili maddeleri uyarınca cezalandırılacaktır.

2. Sınavlarda koya yapan örenciler o sınavdan başarısız olmuş sayılırlar ve F3 notu alırlar.

3. Önceden planlanmış, saati ve zamanı öğrenciye yeterli bir zaman önce duyurulmuş olan bir sınava katılmayan bir öğrenciye Üniversite Öğrenci Yönetmeliği geçerli bir mazeretinden dolayı bir hak tanımadığı sürece hiçbir şekilde mazeret sınavı hakkı verilmez. Öğrencinin geçerli bir mazereti olup olmadığına ve sınav hakkı verilip verilmeyeceğine Fakülte Yönetim Kurulu karar verir. Öğrencinin bu şekilde katılmadığı bir sınavdan alacağı not F2’dir.

4. Öğrenciler kendilerine verilen ödev ve/ya proje raporlarını belirtilen gün ve saatte teslim etmek zorundadırlar. Mazereti ne olursa olsun geç ödev ve/ya proje raporu kabul edilmeyecektir. Nasıl ki bir sınavda bazı öğrencilere diğerlerinden daha fazla süre vermek adaletsiz ve kabul edilemez ise geç kabul edilen bir ödev ve/ya proje raporu bazı öğrencilere ekstra süre anlamına gelir bu nedenle de adaletsizdir ve kabul edilmez.

5. Öğrencilerin verilen konuları okumuş olarak derse katılmaları beklenir.

6. Öğrenciler ders sırasında herhangi bir zamanda soru sorabilirler. Eğer ders sırasında soru sormaktan rahatsızlık duyuyorsanız, sorunuzu bir kağıda yazarak kürsü üzerine bırakabilirsiniz veya herhangi bir zamanda bana verebilirsiniz.

7. Ders materyalinde bulunan yada dersler sırasında anlatılan her konuyla ilgili sorular, ödevlerde, ara sınavlarda, finallerde ve bütünlemelerde hilesiz bir oyun olarak görülmelidir.

Ders Yükümlülüğü

Zorunlu ders yükümlülüğü deste işlenen konuları, alıştırmaları, ödev ve/veya bir projeyi içerir. Bilgisayar programı ile ilgili alıştırmaların yapılması da öğrencilerin yükümlülüğü içerisindedir.

Bu dersi alan öğrencilerin temel matematik bilgisine sahip olmaları gerekir.

Değerlendirme ve Notlar

Öğrencinin bu dersten alacağı nihai ders geçme notu aşağıda belirtilen sınavlardan notlara göre tayin edilecektir.

Ara sınav: Bu dersten yalnızca bir ara sınav yapılacaktır. Ara sınavın başarı notuna etkisi %40’tır.

Final sınavı: Her zaman olduğu gibi ders geçme notunun %60’ını oluşturan bir final sınavı olacaktır. Final sınavı kümülatiftir.

Devam

Kişisel olarak, benim derslerime katılıp katılmamanız beni hiç ilgilendirmez. Ancak bu dersten başarılı olmak için derslerin %70’ine devam etmeniz zorunludur. Eğer derse katılmayacaksanız benden izin istemeyeniz. Üniversitemiz Öğrenci Yönetmeliğine göre öğretim üyesinin öğrenciye izin verme yetkisi yoktur. Katılmadığınız derslerde yok yazılırsınız. Ayrıca hastalık vs. gibi nedenlerle katılmadığınız dersler %70 devam zorunluluğunu azaltmaz. Derse katılmamış olsanız dahi derste işlenen konulardan bu konular ders materyalinde olmasa dahi sorumlusunuz. Derse katılmamış olmanız ders yükümlülüğünüzü yerine getirmemiş veya teslim etmeniz gereken ödev ve/ya proje raporlarını teslim etmemiş olmanız için bir mazeret olarak kabul edilmeyecektir.

Ders Planı

Not: Bu ders planında ders akışına göre küçük değişiklikler yapılabilir. Eğer bazı küçük değişikliklerin yapılması gerekirse bu öğrencilere önceden duyurulacak ve bu değişikliğe uymaları istenecektir.

Hafta	Konu	Süre
Hafta 1	Giriş	3 saat
	1. Olasılık ve İstatistik
	2. Olasılık ve İstatistiğin Dünyası

Hafta 2	Kümeler Kuramı ve Örnek Uzay	3 saat
	1. Küme Kavramı
	2. Kümeler Üzerinde İşlemler
	3. Örnek Uzaylar, Örnek Noktalar ve Olaylar

Hafta 3	Permütasyonlar ve Kombinasyonlar	3 saat
	1. Permütasyonlar
	2. Kombinasyonmlar

Hafta 4	Olasılığa Giriş	3 saat
	1. Bir Olayın Olasılığı ve Olasılık Aksiyomları
	2. Bazı Olasılık Kuralları
	3. Koşullu Olasılık
	4. Bağımsız Olaylar
	5. Bayes Teoremi

Hafta 5	Rasgele Değişkenler ve Dağılımları	3 saat
	1. Rasgele Değişken Kavramı
	2. Kesikli Rasgele Değişkenin Dağılımı
	3. Sürekli Rasgele Değişkenin Dağılımı
	4. Bir Rasgele Değişkenin Beklenen Değeri
	5. Bir Rasgele Değişkenin Varyansı
	6. Bernoulli Dağılımı
	7. Binom Dağılımı
	8. Geometrik Dağılım
	9. Tekdüze Dağılım
	10. Normal Dağılım
	11. Standart Normal Dağılım

Hafta 6	Örneklem Seçimi	3 saat
	1. Örnekleme Kavramı
	2. Örneklem Seçimi

Hafta 7	Verilerin Düzenlenmesi ve Analizi	3 saat
	1. Frekans Dağılımı
	2. Grafiksel Gösterimler
	3. Merkezsel Eğilim Ölçüleri
	4. Dağılım Ölçüleri
	5. Diğer Gösterimler
	6. Varyasyon Katsayısı

Hafta 8	Örnekleme Dağığılımları ve Tahmin Etme	3 saat
	1. Örneklem Ortalaması ve Varyansın Bazı Özellikleri
	2. Nokta Tahmini
	3. Aralık Tahmini

Hafta 9, 10	İstatistiksel Sonuç Çıkarma: Hipotez Testi	6 saat
	1. Basit Hipotezlerin Test Edilmesi
	2. Bilinen Varyanslı Kitlenin Ortalaması İçin Hipotez testi
	3. Bilinmeyen Varyanslı Kitlenin Ortalaması İçin Hipotez testi
	4. Güven Aralıkları
	5. Kitlenin Varyansı ve Stamdart Sapması için Hipotez Testi
	6. Ortalamaların Test Edilmesi İçin Örenklem Büyüklüğünün Seçimi

Hafta 11	Ki-Kareye Dayanan Önemlilik Testleri	3 saat
	1. Uyum Testi
	2. Bağımsızlık testi

Hafta 12, 13	Regresyon ve Korelasyon	6 saat
	1. Regresyon Analizi
	2. En Küçük Kareler Tahmini
	3. Güven Aralıkları ve Hipotez Testi
	4. Çok Değişkenli Doğrusal Regresyon
	5. Doğrusal Olmayan regresyon
	6. Korelasyon
	7. Korelasyon Katsayısının Önemliliği

Hafta 14	Varyans Analizi	3 saat
	1. Gösterimler
	2. Kitle Ortalamasının Eşitliğinin Testi
	3. Varyansların Eşitliğinin Testi

Hafta 15	İndex Sayılar	3 saat
	1. Basit İndex
	2. Basit Toplam Fiyat İndexi
	3. Ağırlıklı Fiyat İndeksleri
	4. Miktar ve Değer İndeksleri
	5. Zincirleme İndeks

Hafta 16	Zaman Serileri Analizi	3 saat
	1. Zaman Serilerinin Değişimlerinin Sınıflandırılması
	2. Trend Tahmini
	3. Hareketli Ortalama Modeli
	4. Üstsel Düzeltme Modeli


Toplam Süre:		48 saat